Terapia hemoroidów za pomocą homeopatii – podejście kliniczne i klasyczne

Ogólna definicja choroby hemoroidalnej

Hemoroidy (guzki krwawnicze) to poszerzone i obrzmiałe sploty żylne w dolnej części odbytnicy lub w okolicy odbytu. W warunkach fizjologicznych struktury żylne pełnią rolę poduszeczek uszczelniających kanał odbytu, jednak gdy dochodzi do ich nadmiernego wypełnienia krwią i powiększenia, mówimy o chorobie hemoroidalnej. Hemoroidy dzieli się na wewnętrzne (zlokalizowane wewnątrz odbytnicy, powyżej linii grzebieniastej) oraz zewnętrzne (położone podskórnie, na brzegu odbytu). Hemoroidy wewnętrzne często objawiają się bezbolesnym krwawieniem (jasnoczerwona krew na stolcu lub papierze toaletowym), natomiast zewnętrzne mogą powodować ból, świąd i obrzmienie, zwłaszcza gdy dojdzie do zakrzepicy w obrębie guzka. Charakterystyczne objawy to uczucie dyskomfortu, pieczenie lub swędzenie okolic odbytu, ból nasilający się przy wypróżnieniu oraz obecność niewielkich guzków wyczuwalnych w okolicy odbytu. W cięższych przypadkach hemoroidy wewnętrzne mogą wypadać na zewnątrz (prolaps) podczas defekacji, co bywa bolesne i wymaga manualnego odprowadzenia.

Choroba hemoroidalna jest bardzo powszechna – szacuje się, że objawowe hemoroidy występują u około 5% populacji, a u ponad połowy osób powyżej 50. roku życia pojawiają się dolegliwości związane z hemoroidami. Mimo to dla wielu pacjentów jest to problem krępujący, dlatego ważna jest edukacja, iż hemoroidy są częstą, niezłośliwą dolegliwością. Same guzki krwawnicze nie stanowią zagrożenia życia i nie przekształcają się w nowotwory. Nieleczone mogą jednak prowadzić do powikłań, takich jak przewlekła anemia z niedoboru żelaza (na skutek częstych krwawień) czy stany zapalne okolicy odbytu. Z tego względu, choć hemoroidy nie są chorobą groźną, uporczywe objawy wymagają konsultacji i odpowiedniej terapii.

Przyczyny choroby według medycyny akademickiej

W medycynie akademickiej choroba hemoroidalna tłumaczona jest kombinacją czynników anatomicznych i czynników związanych ze stylem życia. Jedna z teorii patogenezy zakłada, że hemoroidy rozwijają się na skutek osłabienia tkanki łącznej i mięśni podporowych podtrzymujących sploty żylne odbytu. Z wiekiem oraz pod wpływem czynników genetycznych dochodzi do rozluźnienia tych struktur, co sprzyja przemieszczeniu się i uwypuklaniu naczyń żylnych do światła kanału odbytu (tzw. prolaps guzka hemoroidalnego). Równocześnie znaczenie ma wzrost ciśnienia żylnego w okolicy odbytu – nadmierne wypełnienie i poszerzenie żył hemoroidalnych prowadzi do powstania objawowych guzów krwawniczych. Taki wzrost ciśnienia występuje np. podczas intensywnego parcia na stolec czy dźwigania ciężarów.

Do najważniejszych czynników ryzyka rozwoju hemoroidów zalicza się wszystko, co powoduje przewlekłe zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej lub utrudnia odpływ krwi żylnej z miednicy. Należą do nich m.in. zaparcia i związane z nimi silne parcie przy wypróżnieniach, które mechanicznie nadwyręża sploty żylne odbytu. Również przewlekłe biegunki mogą przyczyniać się do powstawania hemoroidów – częste oddawanie luźnego stolca wiąże się z powtarzającym się wysiłkiem i stanem zapalnym okolicy odbytu, co uszkadza mechanizmy podporowe naczyń. Kolejnym czynnikiem jest ciąża – powiększająca się macica wywiera nacisk na naczynia żylne jamy brzusznej, utrudniając odpływ krwi z dolnych partii ciała, a zmiany hormonalne sprzyjają zaparciom. W efekcie u wielu kobiet w ciąży pojawiają się hemoroidy lub następuje nasilenie już istniejących. Otyłość i duży przyrost masy ciała działają podobnie – nadmiar tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha zwiększa ciśnienie na żyły miednicy. Pewną rolę odgrywa też wiek – starsze osoby mają bardziej osłabione tkanki podporowe i częściej cierpią na zaparcia, co tłumaczy większą częstość hemoroidów w populacji 50+.

Podsumowując, z akademickiego punktu widzenia hemoroidy powstają wskutek połączenia predyspozycji (np. wrodzona słabość tkanki łącznej) oraz czynników środowiskowych. Bezpośrednią przyczyną objawów jest przeciążenie splotów żylnych i ich powiększenie, do czego prowadzić mogą różnorodne sytuacje opisane poniżej.

Czynniki wyzwalające i pogarszające chorobę

Wiele codziennych nawyków i sytuacji może wywołać pojawienie się hemoroidów lub nasilić ich objawy. Do najważniejszych czynników należą m.in.:

• Przewlekłe zaparcia i silne parcie podczas wypróżnień. Twardy stolec i wytężony wysiłek powodują wzrost ciśnienia w jamie brzusznej i ucisk na żyły odbytu, sprzyjając powstawaniu guzków.
• Nawracające biegunki. Częste oddawanie luźnego stolca, towarzyszące temu podrażnienie śluzówki i stan zapalny mogą zaostrzać objawy hemoroidów.
• Długotrwałe przesiadywanie na toalecie. Wielominutowe siedzenie na sedesie (np. z gazetą czy telefonem) powoduje zastój krwi w żyłach odbytu i ich rozciągnięcie.
• Siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej. Niedostatek ruchu osłabia krążenie żylne (zwłaszcza w kończynach dolnych i miednicy) i sprzyja zaparciom, co łącznie zwiększa ryzyko hemoroidów.
• Regularne dźwiganie ciężkich przedmiotów. Wysiłek fizyczny związany z podnoszeniem dużych ciężarów (np. praca fizyczna, kulturystyka) powoduje powtarzalny gwałtowny wzrost ciśnienia w żyłach jamy brzusznej.
• Ciąża. Rosnąca macica uciska naczynia żylne, a zmiany hormonalne powodują skłonność do zaparć – oba te czynniki przyczyniają się do rozwoju hemoroidów u ciężarnych.
• Otyłość. Nadmierna masa ciała, zwłaszcza otyłość brzuszna, zwiększa obciążenie mechaniczne układu żylnego miednicy i sprzyja zastojowi krwi.
• Dieta ubogoresztkowa i niedostateczne nawodnienie. Spożywanie małej ilości błonnika i płynów prowadzi do zaparć, co – jak wspomniano – jest istotnym czynnikiem ryzyka. Z kolei nadużywanie alkoholu może poszerzać naczynia krwionośne i nasilać dolegliwości.

Warto dodać, że czynnikiem ochronnym jest zdrowy styl życia: dieta bogata w błonnik (warzywa, owoce, pełnoziarniste zboża) i odpowiednia ilość płynów ułatwiają regularne, miękkie wypróżnienia, a regularna aktywność fizyczna poprawia perystaltykę jelit i krążenie żylne. Zmiana nawyków, takich jak unikanie długiego siedzenia (zarówno na toalecie, jak i np. przy biurku bez przerw na ruch), może nie tylko złagodzić objawy istniejących hemoroidów, ale też zapobiegać ich powstawaniu.

Często zadawane pytania (FAQ)

• Czy hemoroidy są niebezpieczne dla zdrowia?
  Hemoroidy same w sobie nie zagrażają życiu i bardzo rzadko prowadzą do poważnych powikłań. Są to łagodne zmiany naczyniowe. Mogą jednak być uciążliwe – powodować ból, anemię z przewlekłych krwawień czy stany zapalne skóry okolicy odbytu. Ważne jest zróżnicowanie hemoroidów od innych chorób odbytu (np. szczeliny odbytu czy raka jelita grubego). Jeśli występują nasilone krwawienia, duży ból lub wypadanie guzków, należy zgłosić się do lekarza celem diagnostyki i leczenia. W ogromnej większości przypadków hemoroidy dają się skutecznie leczyć zachowawczo i nie powodują trwałego uszczerbku na zdrowiu.
• Jakie objawy wskazują na hemoroidy?
  Typowe objawy hemoroidów to świąd i pieczenie odbytu, dyskomfort lub ból (zwłaszcza przy wypróżnieniu lub dłuższym siedzeniu) oraz epizody krwawienia z odbytu – na przykład jasnoczerwone plamy krwi na papierze toaletowym. Przy hemoroidach wewnętrznych głównym objawem bywa krwawienie bez bólu, natomiast hemoroidy zewnętrzne częściej dają ból i obrzęk – wokół odbytu mogą być wyczuwalne małe, tkliwe guzki. Niekiedy pacjenci odczuwają też niepełne wypróżnienie lub obecność „czegoś” w odbycie. Objawy pojawiają się zwykle okresowo – mogą się nasilać np. po epizodzie zaparcia lub po długim siedzeniu, a następnie ustępować. Jeśli oprócz powyższych objawów występują takie symptomy jak silny ból z gorączką, czarny smolisty stolec lub duże krwawienie, należy pilnie zasięgnąć porady lekarza (gdyż mogą one wskazywać na inne schorzenia).
• Czym różnią się hemoroidy wewnętrzne od zewnętrznych?
  Hemoroidy wewnętrzne rozwijają się wewnątrz kanału odbytu (powyżej linii grzebieniastej). Zwykle nie są wyczuwalne z zewnątrz i początkowo nie powodują bólu, ponieważ obszar ten ma słabe unerwienie bólowe. Objawiają się głównie krwawieniem jasnoczerwoną krwią podczas lub po wypróżnieniu. Mogą także ulegać wypadaniu na zewnątrz – wtedy widoczny jest różowy guzek, który często samoczynnie wraca do środka lub wymaga odprowadzenia palcem. Z kolei hemoroidy zewnętrzne znajdują się pod skórą wokół odbytu (poniżej linii grzebieniastej). Są dobrze unerwione, więc często dają objaw bólu lub swędzenia. Widać je jako małe, miękkie guzki na brzegu odbytu; w przypadku wystąpienia zakrzepu w takim guzku staje się on twardy, sinofioletowy i bardzo bolesny. Podsumowując, hemoroidy wewnętrzne częściej krwawią, a zewnętrzne częściej bolą – choć oba typy mogą współistnieć i dawać mieszane objawy.
• Jak leczy się hemoroidy konwencjonalnie? Czy konieczna jest operacja?
  Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby. W większości przypadków hemoroidów stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje: zmiany diety (więcej błonnika, dużo płynów), unikanie zaparć i długiego parcia, odpowiednią higienę intymną oraz leki miejscowe dostępne bez recepty. Takie leki to m.in. maści, czopki lub kremy na hemoroidy zawierające substancje przeciwzapalne, przeciwbólowe, ściągające (np. wyciąg z oczaru, lidokaina, hydrokortyzon) – pomagają zmniejszyć obrzęk i złagodzić dolegliwości. Popularne są także nasiadówki (ciepłe kąpiele nasiadowe) z dodatkiem kory dębu czy rumianku, które działają kojąco. Zabiegi chirurgiczne są zarezerwowane dla cięższych przypadków (głównie III i IV stopnia, gdy guzki wypadają lub nie dają się odprowadzić, bądź przy nawracających zakrzepicach). Najczęściej wykonuje się małoinwazyjne zabiegi, takie jak gumkowanie hemoroidów (zakładanie gumowych podwiązek powodujących ich odpadnięcie), skleroterapia (obliteracja), fotokoagulacja podczerwienią czy krioterapia. Klasyczna operacja chirurgicznego usunięcia hemoroidów (hemoroidektomia) jest obecnie stosowana rzadziej, tylko w najcięższych przypadkach, ze względu na bolesność i ryzyko powikłań. Zatem operacja nie jest konieczna u większości pacjentów – zwykle udaje się opanować chorobę mniej inwazyjnymi metodami, zwłaszcza jeśli pacjent wprowadzi zmiany stylu życia.
• Czy hemoroidy mogą nawracać? Jak im zapobiegać?
  Niestety, skłonność do hemoroidów może być nawracająca. Wielu pacjentów doświadcza okresów zaostrzeń i remisji – nawet po skutecznym leczeniu objawy mogą powrócić, jeśli działają nadal czynniki sprzyjające (np. dieta, zaparcia). Aby zapobiegać nawrotom, kluczowa jest profilaktyka. Obejmuje ona: utrzymywanie miękkiej konsystencji stolca poprzez dietę bogatą w błonnik (warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe) i odpowiednie nawodnienie; unikanie długiego wstrzymywania stolca i zbyt długiego siedzenia na toalecie; regularną aktywność fizyczną, która poprawia pracę jelit i krążenie; unikanie dużych wysiłków (dźwigania) jeśli to możliwe lub wykonywanie ich z prawidłową techniką oddechową. Warto też szybko reagować na pierwsze objawy – gdy tylko pojawi się świąd czy dyskomfort, można zastosować domowe sposoby lub leki (np. czopki), by nie dopuścić do rozwoju zaostrzenia. Choć nie zawsze da się całkowicie zapobiec nawrotom (zwłaszcza jeśli mamy wrodzoną skłonność), to zdrowy tryb życia znacznie zmniejsza częstość i nasilenie epizodów choroby hemoroidalnej.
• Czy leki homeopatyczne na hemoroidy są bezpieczne (także w ciąży)?
  Homeopatia jest uznawana za jedną z bardziej bezpiecznych metod terapii, ponieważ wykorzystuje bardzo silnie rozcieńczone substancje. Leki homeopatyczne dostępne w aptekach zawierają minimalne dawki czynnych składników, dlatego nie wykazują działania toksycznego w dawkach leczniczych. Nie stwierdzono, by standardowo stosowane leki homeopatyczne powodowały poważne skutki uboczne – zazwyczaj są dobrze tolerowane. Mogą być stosowane u dzieci, a także u kobiet w ciąży i karmiących, o ile preparat nie zawiera dodatków przeciwwskazanych (większość prostych leków homeopatycznych jest bezpieczna w ciąży, ale zawsze warto skonsultować się z lekarzem). Ważne jest jednak, by kupować leki homeopatyczne z pewnego źródła (apteki) i używać zgodnie z zaleceniami.

Najczęściej stosowane leki homeopatyczne na hemoroidy

W homeopatii klinicznej terapia hemoroidów polega na doborze leku indywidualnie do obrazu objawów pacjenta. Istnieje jednak pewna grupa najczęściej zalecanych leków homeopatycznych, które okazały się pomocne u chorych z dolegliwościami hemoroidalnymi. Poniżej przedstawiamy główne leki stosowane na hemoroidy, wraz z opisem ich wskazań klinicznych, typowego obrazu pacjenta oraz przykładowych potencjałów (mocy) używanych w praktyce.

Aesculus hippocastanum (kasztanowiec zwyczajny)

Aesculus to jeden z czołowych leków homeopatycznych na hemoroidy, zwłaszcza tzw. „ślepe” hemoroidy (czyli bez krwawienia). Wskazania: silne uczucie bólu, ciężkości i obrzmienia w okolicy odbytu, jakby w odbycie znajdował się klocek lub ostry przedmiot. Pacjent opisuje wrażenie obecności „małych patyczków” kłujących w odbytnicy. Bóle mogą promieniować do dolnej części pleców – charakterystyczny jest ból w okolicy krzyżowej towarzyszący hemoroidom. Dolegliwości bólowe często utrzymują się godzinami po wypróżnieniu. Hemoroidy są zazwyczaj niekrwawiące, ale bardzo bolesne i nabrzmiałe (nierzadko mają purpurowy odcień). Typowy „profil” pacjenta Aesculus to osoba cierpiąca także na przewlekłe bóle krzyża oraz zaparcia przy braku znacznego krwawienia.

Aloe socotrina (aloes)

Aloes jest wskazany przy hemoroidach, które są obrzmiałe i wypadające na zewnątrz, przypominając „kiść winogron” wystającą z odbytu. Guzki mogą być sinoczerwone, skłonne do krwawienia i wydzielania śluzu. Objawom często towarzyszy intensywny świąd i pieczenie odbytu. Pacjent odczuwa ulgę dzięki zimnym okładom lub nasiadówkom z chłodnej wody – zimno przynosi wyraźną poprawę dolegliwości. Ciekawym wskazaniem do Aloe są sytuacje, gdy epizody hemoroidów występują naprzemiennie z biegunkami – pacjent miewa na przemian okresy rozwolnienia i epizody guzkrwawnicze. Osoby potrzebujące Aloe mogą skarżyć się też na wzdęcia i wiele gazów jelitowych.

Collinsonia canadensis

Collinsonia, zwana też korzeniem kamiennym, to lek kojarzony z hemoroidami powiązanymi z uporczywymi zaparciami i dolegliwościami ze strony odbytu u osób mających także problemy sercowo-naczyniowe (to tradycyjne wskazanie). Wskazania: Bolesne, krwawiące hemoroidy z uczuciem, jakby w odbycie utkwiły ostre piasek lub żwir. Pacjent może odczuwać kłucie i podrażnienie, a przy próbie wypróżnienia – silne parcie z niewielkim efektem (zaparcia atoniczne). Czasem mówi się o „hemoroidalnej dyzenterii” przy Collinsonia – nasilonym parciu, małych ilościach stolca i krwi, jak przy czerwonkowych biegunkach. Ciekawostką kliniczną jest zastosowanie Collinsonia u pacjentów z chorobami serca: w homeopatii opisuje się przypadki, gdzie po poprawie funkcji serca (np. po leczeniu glikozydami) u pacjenta pojawiają się stare, utajone wcześniej hemoroidy – Collinsonia ma wtedy pomóc w takim przypadku. Typowy pacjent Collinsonia to osoba z przewlekłymi zaparciami, często kobieta w ciąży lub po porodzie, u której wystąpiły hemoroidy.

Hamamelis virginiana (oczaru wirginijskiego)

Hamamelis to podstawowy lek na krwawiące hemoroidy. Działa jak naturalny „lek na żyły” – poprawia krążenie żylne i uszczelnia naczynia. Wskazania: obfite, łatwo występujące krwawienia z hemoroidów, którym towarzyszy ból, pieczenie i tkliwość. Nawet najlżejszy dotyk czy podtarcie się papierem powoduje ból – guzki są bardzo wrażliwe na dotyk. Pacjent odczuwa uczucie pełności i ciężaru w odbycie, czasem opisuje, jakby jego plecy miały się „rozpadać” od dolegliwości (ból promieniujący do okolicy krzyżowej). Hamamelis jest wskazany zarówno w hemoroidach wewnętrznych, które mocno krwawią, jak i w bolesnych hemoroidach zewnętrznych z pękającymi naczyniami. Często porównuje się działanie Hamamelis do działania miejscowego oczaru – w medycynie ziołowej wyciąg z oczaru wirginijskiego stosuje się na żylaki i hemoroidy ze względu na właściwości ściągające i przeciwkrwotoczne.

Nux vomica

Nux vomica (kulczyba wronie oko) jest klasycznym lekiem homeopatycznym na dolegliwości trawienne i często bywa pomocny przy hemoroidach związanych ze stylem życia. Wskazania: hemoroidy u osób prowadzących siedzący tryb życia, nadużywających alkoholu, kawy czy pikantnych potraw, często towarzyszą im zaparcia i nieregularne wypróżnienia. Pacjent typu Nux vomica to zwykle osoba zapracowana, nerwowa, może mieć skłonność do irytacji i pośpiechu. Hemoroidy pojawiają się u niej wskutek błędów dietetycznych (ciężkostrawna, ostra dieta) i braku ruchu. Charakterystyczne są częste, bezskuteczne parcia na stolec – chory odczuwa potrzebę wypróżnienia, lecz niewiele z tego wynika (uczucie niepełnego wypróżnienia). Guzki hemoroidalne są bolesne, swędzące, często określane jako „ślepe” (bez krwi) lub krwawią minimalnie. Dolegliwości nasilają się rano, po jedzeniu czy po alkoholu.

Pulsatilla (sasanka)

Pulsatilla jest lekiem kojarzonym często z dolegliwościami kobiecymi i zastojem żylnym. Może pomóc w hemoroidach, które pojawiają się np. w ciąży lub okołomenstruacyjnie u wrażliwych pacjentek. Wskazania: hemoroidy, którym towarzyszy świąd i uczucie niekomfortowego kłucia w odbycie. Guzki mogą wystawać na zewnątrz (prolabować), ale dolegliwości zwykle się zmniejszają, gdy pacjent położy się i odpocznie – leżenie przynosi ulgę, podczas gdy długie siedzenie lub stanie pogarsza objawy. Ciepło nasila dyskomfort – pacjenci Pulsatilla często mówią, że ciepłe okłady pogarszają świąd czy pieczenie, lepiej czują się w chłodniejszym otoczeniu. Typowy pacjent to osoba o usposobieniu łagodnym, wrażliwym, często młoda kobieta, której dolegliwości są zmienne (np. dziś hemoroidy, jutro migrena – zmienność objawów jest cechą Pulsatilli). Hemoroidy u takiej osoby mogą pojawiać się podczas ciąży lub tuż przed miesiączką, wraz z uczuciem ciężkości w dole brzucha.

Sulphur (siarka)

Sulphur to jeden z najczęściej przepisywanych leków w homeopatii ogółem – określany jako „król środków homeopatycznych”. W kontekście hemoroidów sprawdza się przy bogatym obrazie dolegliwości skórnych i jelitowych. Wskazania: intensywne swędzenie i pieczenie w okolicy odbytu, połączone z uczuciem pulsowania lub palenia w odbycie. Hemoroidy często wilgotne, mogą sączyć wydzielinę (śluz lub surowicę), co powoduje podrażnienie skóry – okolica odbytu bywa czerwona, rozogniona, podatna na stan zapalny. Pacjent odczuwa też uczucie pełności w brzuchu i parcia na stolec, jakby jelita były ciągle wypełnione. Wypróżnienia przynoszą tylko chwilową ulgę. Typowe są towarzyszące wzdęcia oraz wzdrygający zapach gazów lub stolca (Sulphur to lek, przy którym często podkreśla się nieprzyjemny zapach wydzielin). Osoba wymagająca Sulphur może mieć inne objawy “skórne”: np. skłonność do egzemy, uczucie palenia stóp w nocy, zamiłowanie do słodyczy i pikantnych potraw, nietolerancję przegrzania. Ciepło pogarsza objawy – pacjenci Sulphur wolą chłodniejszą temperaturę, źle znoszą gorące kąpiele (po nich nasila się świąd odbytu).

Graphites (grafit)

Graphites, czyli czysty węgiel (grafit), to lek homeopatyczny znany ze swojego działania na skórę i błony śluzowe, często stosowany przy przewlekłych zaparciach i problemach skórnych. Wskazania: hemoroidy u osób ze skłonnością do ciężkich zaparć i twardych stolców. Wypróżnienia są rzadkie, stolec bardzo obfity, zbity, często owinięty śluzem lub krwią z pękających hemoroidów. Pacjent skarży się na uczucie ciężaru w dolnej części brzucha z powodu zalegających mas kałowych. Hemoroidy powodują pieczenie i kłucie – pacjent odczuwa pieczenie i kłujący ból w odbycie, a także bolesność przy dotyku. Często występuje również uporczywy świąd odbytu, nasilający się w nocy lub po cieple. Osoby typu Graphites mogą mieć nadwagę, wolny metabolizm, problemy z tarczycą (to częsty profil Graphites). Często mają suchą, pękającą skórę (np. pękające pięty, wypryski sączące miodową wydzielinę – to charakterystyczne, choć niezwiązane bezpośrednio z hemoroidami). W przypadku hemoroidów u tych osób charakterystyczne jest, że po wypróżnieniu odbytnica wydaje się pozbawiona siły kurczenia – guzki pozostają na zewnątrz, jakby zwieracz był zbyt słaby by je utrzymać. Taka protruzja nasila ból i pieczenie, szczególnie przy siedzeniu (siedzenie długo jest bardzo niewygodne).

Ratanhia (Krameria)

Ratanhia to środek znany głównie z aplikacji w dolegliwościach odbytu – zarówno w homeopatii, jak i ziołolecznictwie (korzeń Ratanhii zawiera garbniki o działaniu ściągającym). Wskazania: ekstremalnie bolesne hemoroidy i pęknięcia odbytu. Szczególnie wskazany, gdy po wypróżnieniu pojawia się długo utrzymujący się, palący ból w odbycie – pacjent odczuwa, jakby w odbycie „tkwiły odłamki szkła”, kaleczące go przy każdym ruchu. Ból może trwać wiele godzin po oddaniu stolca. Hemoroidy często są zewnętrzne, wypadają podczas defekacji, a następnie powodują piekący ból i skurcz zwieracza. Stolce bywają twarde, oddawane z trudnością (co dodatkowo uszkadza śluzówkę odbytu). Pacjent może bać się kolejnych wypróżnień z powodu bólu. Ratanhia jest zatem idealna przy kombinacji: hemoroidy + szczelina odbytu (nawet jeśli niewidoczna, ból szczelinowy jest tu charakterystyczny).

(Oprócz powyższych, w homeopatii opisano wiele innych leków na hemoroidy – np. Arnica montana na guzki po urazie lub porodzie, Calcarea fluorica na krwawiące, swędzące hemoroidy z bólem w kości krzyżowej, Muriaticum acidum na obrzęknięte hemoroidy u obłożnie chorych, Ignatia na hemoroidy ze spazmami zwieracza u osób wrażliwych itd. – jednak powyżej przedstawiliśmy te najczęściej używane w praktyce klinicznej.)

Skuteczność terapii homeopatycznej hemoroidów – badania naukowe

Skuteczność homeopatii w terapii hemoroidów jest zagadnieniem budzącym zainteresowanie pacjentów, jak i kontrowersje w środowisku medycznym.

W 2016 roku grupa indyjskich lekarzy opublikowała obserwacyjne badanie kliniczne, w którym 52 pacjentów z hemoroidami leczono klasyczną homeopatią (indywidualnie dobranymi lekami) i obserwowano ich stan przez 6 miesięcy. Zaobserwowano u nich znaczną poprawę objawów – zmniejszenie krwawień, bólu, uczucia ciężkości oraz poprawę obrazu anoskopowego (oglądu hemoroidów w badaniu proktologicznym). Wyniki były statystycznie istotne już po 3 miesiącach terapii i utrzymywały się po 6 miesiącach. Przykładowo, intensywność krwawień zmniejszyła się istotnie o ponad 20 punktów w skali VAS już po 3 miesiącach terapii.

Takie kontrolowane badanie zostało niedawno wykonane. W 2024 roku ukazały się wyniki randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania z placebo przeprowadzonego również w Indiach, obejmującego 140 pacjentów z hemoroidami stopnia I–III. Pacjentów podzielono na dwie grupy: jedna otrzymywała indywidualnie dobrane leki homeopatyczne (dodatkowo do standardowych zaleceń, takich jak dieta), a druga – placebo (plus te same zalecenia ogólne). Po 3 miesiącach oceniano nasilenie objawów (w specjalnej skali) oraz jakość życia chorych. Wyniki wykazały przewagę homeopatii nad placebo – w grupie leczonej odnotowano istotnie większą poprawę ogólnego nasilenia dolegliwości hemoroidalnych oraz lepszą jakość życia w porównaniu z grupą kontrolną. Różnice te były statystycznie istotne (np. całkowity wynik objawów ARSSQoL znacząco się obniżył w grupie homeopatycznej względem placebo). Co ciekawe, najczęściej przepisywanym lekiem w tym badaniu był Sulphur, co pokrywa się z doświadczeniami klinicznymi, iż Sulphur jest częstym remedium u pacjentów hemoroidalnych. W trakcie badania nie odnotowano żadnych poważnych działań niepożądanych ani komplikacji ani w grupie homeopatycznej, ani w placebo.